tirsdag 20. februar 2024

Genser nummer 60: "Cozy everyday sweater" til Eldstejenta

Eldstejenta har bursdag palmelaurdag i år, derfor tenkte eg det kunne vere på sin plass med ein gul genser til bursdagen. Og påskegul genser kan det vere kjekt å ha før påske òg, dermed vart det bursdagsgåve på forskott. Oppskrifta var veldig enkel, og garnet fantastisk mjukt. Det heiter Viking Alpaca Bris, og fargen var lys gul. Genseren passa perfekt.


søndag 18. februar 2024

Genser nummer 59: "Fanagenser" til meg sjølv

Eg hugsar frå ungdomen ei raud og kvit fanakofte som eg trur eg arva etter Systa. No har eg strikka meg ein mørkeraud og naturkvit fanagenser etter same oppskrift og storleik som den eg strikka til Veslejenta. Eg festa trådane kvelden før eg skulle ha den på meg på kommunestyremøte, etter ein enorm strikkeinnspurt. 


tirsdag 30. januar 2024

Vest nummer 1: Twisty Akita til Storegut


Ein gong Storegut var heime, fekk han ta seg ut eit par mønster på nett. Eg hadde lyst til å prøve å strikke vestar. Denne vart veldig mjuk og god, og mønsteret var greitt å følgje. Den blå tråden heiter Dale Older og var veldig mjuk og hadde ein nydeleg blåfarge, medan den andre tråden heiter Twisty Air og var loden og fleirfarga. Mønsteret var litt vanskeleg å memorere til tider, men sjølve oppdelinga i fram- og bakstykke, V-hals og kantar var veldig lett å få til ut frå forklaringane i mønsteret. I og med at tråden er dobbel på heile plagget, vart det ein mjuk og varm vest som poden skal få neste gong eg ser han. 

Genser nummer 58: "Fanagenser" til Veslejenta.

Slik er fargane eigentleg

Her er genseren ferdig, men den ser grå ut på biletet.

Eg hugsar at mor mi i min ungdom strikka ein grå og kvit fanagenser til meg, og ei raud og kvit fanakofte til systera mi. Etter kvart enda kofta opp i mitt klesskap den òg. Eg kan finne på å bli nostalgisk, og eg tenkte på desse plagga då eg søkte etter ei oppskrift med rundfelling. Neste dag kom det eit tilbod på facebookfeeden min, så algoritmane gjorde jobben sin. Eg bestilte den mosegrøne strikkepakken som eg fekk tilbod på, men endra frå kvitt til naturkvitt. I tillegg bestilte eg ein raud og naturkvit som eg skal ha sjølv. Den mosegrøne skulle eg strikke til Veslejenta, og det vart brått litt stress då ho skulle i praksis og ville ha den på på første dag. Mora måtte droppe det meste av huslege syslar og berre sitje pal og strikke (ikkje svært motvillig), og jammen vart den ferdig. Ho måtte ta den med våt då ho reiste til faren, så eg får vente med bilete av genseren på eigaren. Den vart rett fin, sjølv om eg likar best isette erme. Det ligg utanfor min kompetanse, så vi tek til takke med rundfelling. Den var skikkeleg kjekk å strikke, og eg er i gang med den neste, sjølvsagt.

fredag 26. januar 2024

Bok 5 2024: "Sverdsang" av Bernard Cornwell


Året er 885, og Uthred har sverga truskap til kong Alfred, sjølv om han på mange måtar held med danane. Uthred er sjølv saksar, men vaks opp blant danane og har lite til overs for den kristne trua. I denne boka har brørne Sigfred og Erik kome til London, og det blir Uthred si oppgåve å stanse dei. Dette er den mest sentrale konflikten i boka, men i tillegg er der ei forteljing om kongsdottera som blir gifta vekk og deretter røva av danane. 

Bok 4 2024: "Alt som skranglar" av Erlend Skjetne

Dette er ei diktsamling frå 2022, så den burde vere ny nok til å kunne representere nyare norsk poesi. Skjetne sine dikt er relativt kvardagslege til tider, men dei har òg ei interessant djupn. I utgangspunktet handlar mange av dikta om farsrolla, men òg om eit barn som faren ikkje forstår, og kanskje skjemmest litt over til tider. Eg likar måten forfattaren fangar kvardagen på, som i diktet "Dørskilt":




Bok 3 2024: "Søkk" av Hilde Myklebust

I denne diktsamlinga finn ein mange fine dikt som viser stemningar i naturen. Forfattaren er fødd i 1979, men dikta verkar på ein måte svært gamle. Eg likte dikta for min eigen del, men dei var litt for kompliserte til å kunne fenge elevane, noko som sjølvsagt ikkje seier noko om kvaliteten på dikta. Nokre dikt passar til å bli analyserte og samtala om i plenum, andre passar betre til å bli lese ei stille stund i godstolen og gi nokre ord til ettertanke. Dette var ei slik samling, og den var fin å lese. Eitt av dikta syntest eg var så kort og enkelt at eg skal bruke det i undervisninga. Det fekk meg til å tenkje på Olav H Hauge.






fredag 19. januar 2024

Bok 2 2024: "Ein far til overs" av Sondre Hallvardson Bjørgum

Det er ikkje ofte eg set meg ned og les ei heil diktsamling. Årsaka til at eg gjorde det no, var at eg ikkje likte dikta i norskboka for vg1, og at eg ville finne noko nytt som kunne kjennast relevant for elevane. På skulebiblioteket fekk eg med meg nokre samlingar, og denne vart eg sitjande med til eg hadde lese heile. Her var mange fine dikt som var lette å relatere til, både om farsrolla og om mobiltelefonbruk. Eg valde ut nokre av dei korte dikta og skreiv dei inn i ein power point presentasjon, slik at det var eitt dikt på kvart lysbilete. Slik kunne vi undre oss over tekstane i samla klasse, utan å tolke dei sønder og saman. Poenget var å gjere elevane litt positive til lyrikk - å avmystifisere det, på ein måte. Dei dikta eg valde var blant dei som var enklast å forstå, men heile samlinga er veldig fin og lett tilgjengeleg.  



Eit døme på eit dikt eg tok med i presentasjonen:





set telefonen på lading

seier god natt til døtrene våre

det viktigaste først


Albert og Dennis 8 månader

Det har vore mykje kulde og snø den siste tida, noko som kan vere fint dersom vegane ikkje er for glatte og turvegane er moka. Det er ikkje så lett for små hundar å buksere seg rundt i knehøg snø, men førre helg kom vi oss ut på tur til Mjeltvika i nokre få cm nysnø. Det var perfekt både for to- og firbeinte. Det var ikkje sol den dagen, men det er håp om å få sjå meir av den òg framover. Bileta er tekne og redigerte av kjærasten til Veslejenta.

Dennis

Albert



Bok 1 2024: "Jarlene fra nord" av Bernard Cornwell

 

Denne boka handlar mykje om strid mellom sksarar og vikingar. Uthred, forteljaren, har eit ambivalent forhold til "danane", sidan han vart oppfostra av danane som tok livet av faren hans. 

Bok 40 2023: "Den hvite rytteren" av Bernard Cornwell


Storytel skriv: "Den hvite rytteren (tittelen refererer til Bibelen, Åpenbaringen 6.8) er bok nummer to i serien om Uhtred, Lord av Bebbanburg, og hans innviklete forhold til Alfred den Store, konge av Wessex i det 9. århundre. Historien begynner dagen etter hendelsene som avsluttet Det siste kongeriket, og fortsetter beskrivelsene av det skjebnesvangre året vikingene kapret Alfreds kongerike og drev ham på flukt. Det kan synes som Wessex, og England, er tilintetgjort, men Alfred er fast bestemt på å gjøre et siste desperat forsøk som muligens kan redde kongeriket hans."

Etter at handlinga er slutt, kjem eit etterord som eg syntest var svært interessant. Det handla mellom anna om dei kvite hestane som ein kan sjå nokre stader i det engelske landskapet.


torsdag 28. desember 2023

Julaftan 2023

Eldstejenta kom ikkje heim til jul i år, for ho og kjærasten reiste til Göteborg for å feire saman med familien hans. Dei hine tre kom derimot heim, og i tillegg var Bladfyken her. I og med at julaftan var på fjerde søndag i advent, vart det ein rolegare dag enn når nokon må jobbe eller handle. Eg hadde vaska huset vesle julaftan, og så hadde vi pynta tre, ete graut og deretter ete spekemat og potetsalat, noko som truleg har blitt ein tradisjon heime hos oss. Sjølve julaftan gjekk dermed på tradisjonelt vis med sein og god frukost, middagsførebuing og skjortestryking. Vi gjekk i kyrkja medan svineribba steikte, og pinnekjøtet hadde fått dampa seg ei stund før vi gjekk. Veslejenta pynta bordet, og Storegut laga rabbestappe. Alt smakte fortreffeleg, og ingen orka desserten eg hadde laga. Vi tok oss ein liten pause med kaffi og julekalender på tv før pakkeopninga starta, og etter vi var ferdige med det, måtte vi teste ut den siste pakken: eit nytt brettspel. Alt var hyggeleg og roleg, bortsett frå at kvelpane slost om gåvene sine.



Førjulstid 2023

 Adventstida gjekk veldig fort i år. Det vart som vanleg både julegrantenning og budsjettmøte, i tillegg til julebord med vinklubben på restauranten Brør i Volda og med jobben til Bladfyken på Hotell Union på Øye. På jobb vart det heildagsprøver, og eg valde å prioritere retting såpass eg vart ferdig før jul, men dessverre også heilt gåen. I politikken vart det mykje budsjetthandsaming både i formannsskapet og i kommunestyret, men òg i meir uformelle møte. På toppen av alt har det vore mykje is i oppkjørsla mi, slik at det vart vanskeleg med storhandel før like før julaftan. Eg bakte ikkje ei einaste kake, men huset vart vaska og pynta, og alle gåver vart kjøpte inn og nokre sende. Med tre tentamensbunkar ferdig retta kunne eg så ta ferie i jula - det betyr meir for meg enn julekaker.




Bok 39 2023: "Det siste kongeriket" av Bernard Cornwell

 




Dette er den første boka i ein serie på 12 bøker, så her er faren stor for at eg blir lei undervegs. Boka har handling frå England på 800-talet, medan danske vikingar har makta i mykje av landet. Forteljaren er Uthred, ein gamal mann som fortel om ungdomstida si. Han var fødd som arving til ein eigedom i Nothumbria, men etter eit slag vert han teken av danehovdingen Ragnar. Han vert dermed ein spennande karakter med sympatiar både for engelskmenn og danar. Bokserien skal handle mykje om kong Alfred, men i denne boka vert han nokså negativt skildra. Han er konge i Essex, den einaste engelske landsdelen danane ikkje har erobra.

Bok 38 2023: "Atlas. The Story of Pa Salt" av Harry Whutaker og Lucinda Riley




 Etter å ha skrive sju bøker om dei sju systrene, presterte forfattaren å døy før den siste og avsluttande boka var ferdig. Sonen hadde tilgang til notatar og fullførte deretter verket. Kva skal ein seie? Eg er ikkje nokon typisk lesar av slike  romanar, det blir ofte for føreseieleg og melodramatisk etter min smak. Likevel er det bøker som kan slukast, noko eg altså har gjort. Slutten vart føreseieleg og lukkeleg, for å seie det mildt, men det hadde blitt feil dersom det var annleis. Elles var boka brilliant innlesen i den engelske versjonen, så det gav lesinga ein ekstra kvalitet.

Bok 37 2023: "Og sånn blei det" av Maren Uthaug




Forlaget skriv: "Risten veks opp i Danmark med sin norske far, Knut, og si danske stemor, Grethe. Heime i Noreg sit Ristens samiske mor, Rihtta. Risten får etter kvart namnet Kirsten og gløymer det meste av livet i nord - bortsett frå forteljingane om dei underjordiske som ho fekk høyre av si læstadianske bestemor, Áhkku. Kirsten er ofte så redd om kveldane at ho ikkje får sove, og ho ber dei kvenske bønene Áhkku lærte henne. Grethe og Knut er for opptatt med andre ting til å bry seg med Kirstens kvalar - for eksempel har Grethe ein god del hundar ho må mate, og fem vietnamesiske båtflyktningar i kjellaren. Etter kvart finn Kirsten trøyst i venskapen ho utviklar til den vietnamesiske guten Niels. Og som vaksen reiser ho tilbake til Noreg for å finne ut meir om kvar ho kjem frå. «Og sånn blei det» er ei barndomserindring om å bli trekt opp med rota. Med sitt sedvanlege skråblikk og glimt i auget fortel Maren Uthaug om familieløyndommar, overtru og forboden kjærleik."

Dette var verkeleg ei god bok. Eg har vore meir oppteken av samar denne hausten enn eg plar vere, og dette var svært interessant, synest eg. Filmar som "Sameblod" tek opp tematikk som fornekting av opphavet sitt, men denne boka hadde òg fleire dimensjonar.

Bok 36 2023: "De henrettede 6. Et villnis av redsler - Forbrytelse og straff i 1750-årene" av Torgrim Sørnæs

 


Det ser kanskje litt voldsomt ut med seks bøker om dette temaet, men det er seks korte lydbøker. Eg likte denne serien svært godt, sjølv om det er noko pussig med slik sengelektyre. Dei ulike lagnadene gav eit innblikk i kor hardt livet kunne vere op slutten av dansketida.

Bok 35 2023: "De henrettede 5. Dødsskyggens daler - Forbrytelse og straff i Norge på midten av 1700-tallet" av Torgrim Sørnæs


 Fleire forteljingar om lovbrot og straff.

Bok 34 2023: "De henrettede 4. Menneskeham - Forbrytelse og straff i Norge på slutten av 1700-tallet" av Torgrim Sørnæs

 

Fleire forteljingar om lovbrytarar som fekk si straff.

Bok 33 2023: "De henrettede 3. Mørkets gjerninger - Forbrytelse og straff i Norge på slutten av 1700-tallet" av Torgrim Sørnæs

I denne boka kjem fleire forteljingar i same kategori som i bok 1 og 2.

Bok 32 2023: "De henrettede 2. Uten nåde - Forbrytelse og straff i Norge på slutten av dansketiden og fram til 1814" av Torgrim Sørnæs

 


Denne boka er eit framhald av den førre med fleire fæle saker.

Bok 31 2023: "De henrettede 1. Ondskap - Forbrytelse og straff i Norge på 1800-tallet" av Torgrim Sørnæs


I denne boka får vi høyre historia om seks kriminalsaker fra 1800-tallet som enda med dødsdom og avretting. Ved hjelp av studier av rettsdokument og avisartiklar har forfattaren rekonstruert hendingane som førte menn og kvinner til avrettinga. Det dreiar seg om menneske frå dei lavaste sosiale laga - husmenn, stimenn og lausarbeidarar. Ugjerningane har bakgrunn i fattigdom, sjukdom og naud, knivslagsmål, pengebegjær, lausungar, hor og fyll. Boka gir oss innblikk i motiva bak ugjerningane, grufulle detaljar om drapa, etterforskinga og rettssakene. Vi følgjer dei dømde til rettarstaden og er vitne til eksekusjonen, delinkventane sine siste ord reaksjonar frå skarprettaren og publikum.

mandag 4. desember 2023

Genser nummer 57: "Maud" i Alpaca Fine til meg sjølv


I fjor haust kjøpte eg nokre garnpakkar på tilbod. Ein av dei var "harald", som eg strikka til Storegut, og ein annan var "Maud" frå den same kongelege serien. Vanlegvis er denne modellen vist i rosa/beige, men eg bestilte ein raud variant. Den var meir knallraud enn eg hadde forventa, men eg tenkte den kunne bli julegenser. Eg begynte på den i sommar, men eg syntest ikkje den vart fin og den var kjedeleg å strikke. Det ferdige produktet er eg faktisk svært nøgd med, men det måtte liksom bli desember før eg tok den på.







Bok 30 2023: "Den bortkomne" av Øystein Orten

Svogeren min er ute med ny bok, og denne gongen er det ein roman som omhandlar to marerittliknande situasjonar i eit liv. Vi får tidleg vite at noko har skjedd på jobben til hovudpersonen, og at det dreiar seg om skuldingar om upassande framferd ovanfor elevar. Detaljane kjem fram undervegs, samtidig som vi i tillegg får vite noko om familiebakgrunnen til den same hovudpersonen. Ein vert sitjande og gruble på om det finst ein samanheng mellom forteljingane, og til slutt kjennest det som om alt heng saman.

Eg likte boka svært godt. Den har ein viss slektskap med Dag Solstads lærar-romanar, og dei likar eg òg svært godt. Her er til og med ein scene med Vildanden, som i "Genanse og verdighet". Eg likte òg måten skuleleiinga og prosessen på arbeidsplassen vert skildra. Ikkje minst likte eg korleis starten av romanen kunne minne om opninga til "Fred" av Arne Garborg, ei bok som eg òg er svært glad i. Denne klangen frå andre verk gjer ikkje denne boka mindre original, men forteljarstemma vert kan hende meir truverdig, i og med at det er ein eg-person som har lese mykje, og som kan vere inspirert av det han har lese. Eg fekk mykje sympati for denne hovudpersonen.

lørdag 25. november 2023

Gjengen samla til "Bygdles"

 



I 2019 var dei to yngste med i ei lokal musikkframsyning, og i år kom ein ny episode i serien om "Bygdles" - Folkestadbandet som kan minne til forveksling om eit anna band. Også denne gongen var Veslejenta med på song og Minstemann på trommer. Veslejenta hadde vore plaga med sjukdom i fleire dagar før framsyninga, men ho gjennomførte med glans, slik alle dei andre også gjorde. 


Med meg blant publikum hadde eg Eldstejenta, som hadde teke turen eins ærend frå Oslo, Storegut og kjærasten som kom eins ærend frå Trondheim og Svigerdottera, som kom heilt frå Ørsta. Ho hadde i tillegg laga middag til alle tidlegare på ettermiddagen. Etter framsyninga for vi heim og kosa oss saman med ost, kjeks og diverse. Noko av det beste eg veit er å ha gjengen samla, og no var vi ganske mange. Det var mykje prat og latter før vi tok kveld.

Albert og Dennis 6 månader 16. november


Albert og matmora var i praksis i Ørsta i tre veker, og då budde dei saman med barnefaren og hundane hans. Charlie, Dennis og eg vart att "aleine", og det var spennande å sjå korleis dei kom til å like å møtast att. Det var stor stas, kan eg røpe, og det viste seg at Dennis veg ein kilo meir enn broren og har mykje meir pels. I leiken er dei temmeleg jamne likevel. 

Genser nummer 56: "Eftirvænting" til meg sjølv


Denne genseren var relativt rask å strikke, for det var berre mønster på berestykket. Garnet er léttlopi, og hovudfargen er airblue. Eg likar kombinasjonen av bruntonar og blåtonar, men eg trur eg skal strikke den same genseren i heilt andre fargar seinare. Eg har mange påbegynte , innkjøpte og planlagde prosjekt, så eg skal ikkje kjede meg framover.

Genser nummer 55: "Buren" til kollegavenninne


Ei kollegavenninne fekk denne genseren som motivasjonsgåve då ho skulle levere masteren sin. Genseren er strikka i léttlopi, og fargane valde ho ut sjølv. 

torsdag 19. oktober 2023

Albert og Dennis 5 månader


Hundelivet går i bølgjer, og til tider vert vi svært slitne av dei søte små. Likevel ser vi at det går framover med dei. Dei vert stadig meir stovereine, sjølv om uhell kan skje. Dei held seg tørre om natta, og no høyrer det til unntaka at ein må opp og lufte dei før morgonen kjem. Etter kvart har dei blitt flinkare til å roe seg ned inne utan å vere i bur, sjølv om vi framleis må legge dei inn på time-out når dei øsar seg for mykje opp. Viss ein skal få dusja eller sett på ei vaskemaskin, er det òg behov for innestenging, for vi stolar ikkje heilt på dei.

Ein dag eg kom heim og hundane hadde vore aleine heime, gjekk Dennis laus i gangen. Eg var litt spent på kva ugagn han hadde funne på, men han hadde berre teke ein sko frå gangen til rommet til Veslejenta, utan å gnage på den, og så hadde han teke ei avis i gangen og bore den med inn på det same rommet og rive den i fillebitar. Ingen var skadd, og eg var ekstremt letta. Eg har høyrt skrekkhistorier om tygging på leidningar og liknande.

Siste tida har det regna frykteleg, og hagen er svært gjørmete. Hundane dreg med seg gjørme inn etter kvar lufting, noko vi har løyst med å kjøpe billege eingongsmoppar på Europris. Det er litt raskare enn å drage fram vaskebøtta, sjølv om det òg må til.

Sist helg tok Veslejenta med seg Albert til faren, så eg vart aleine med mine to. Det vart noko rolegare i heimen, men det var rørande å sjå kor glade dei vart for å møtast att på søndagen. No skal dei snart vere frå kvarandre i tre veker medan Veslejenta er i praksis, og eg håpar det går greitt. Dennis vert aldri aleine fordi Charlie er der, og Albert har funne tonen saman med hundane til barnefaren. Det er dessutan snakk om at han skal vere i jobbpraksis han òg, i eit bufellesskap der det truleg bur nokon som likar dyr.

tirsdag 17. oktober 2023

Bok 29 2023: "Dagbok og andre efterlatte papirer" av Maria Quisling


Tittelen på boka seier det meste om kva denne boka er basert på. Det interessante her er å sjå korleis enka etter landssvikaren rettferdiggjer mannens gjerningar . I hennar auge var han velmeinande og dyktig, men han vart lurt av nokre av tyskarane. Det er ofte interessant å sjå fleire sider av ei sak.

Bok 28 2023: "Haugianerne - Enevelde og undergrunn" av Trygve Riiser Gundersen


Då eg begynte på denne boka, trudde eg det var ei ordinær historiebok om Hauge-rørsla, men denne boka er mykje meir enn det. For det første har den ein utradisjonell komosisjon, der ein tek utgangspunkt i notida og forståinga av Haugianarrørsla, før ein drøftar denne forståinga ut frå kjeldene til kunnskapen ein sit att med. For det andre handlar boka om meir enn sjølve Haugerørsla, men mange typar lekmannsopprør og andre opprør mot staten. Eg syntest boka var svært interessant og svært godt skrive òg. 

tirsdag 26. september 2023

Helgatur til Dovrefjell

 For to år sidan oppdaga vi tilfeldig Kongsvold Fjeldstue, ein gamal skyss-stasjon like over grensa frå Dovre til Oppdal. Dette var om sommaren, og vi hadde lyst attende ei helg ein haust - noko som endeleg let seg gjere etter valet, når ikkje Gamla måtte på stand og ho endeleg fekk ein fri-fredag. Veret var svært bra, turterrenget lett og fargerikt, maten nydeleg og heile helga vart eit fint avbrekk i ein altfor travel kvardag. Vi nemnde ikkje jobbane våre før vi stod på kaia ein time før vi var heime.










mandag 25. september 2023